Usunięcie kamienia z przewodu wyprowadzającego ślinianki podżuchwowej

Wszystkie specjalizacje

Kamica przewodu wyprowadzającego ślinianki podżuchwowej jest częstą przyczyną okresowego bólu i obrzęku w okolicy podżuchwowej, zwykle nasilających się podczas jedzenia. Złóg utrudnia odpływ śliny, wywołując tzw. kolkę ślinową, a w przypadku nadkażenia może prowadzić do nawracających stanów zapalnych, obrzęku okolicy podżuchwowej, a także przewlekłego zapalenia ślinianki podżuchwowej na tle kamiczym. W wielu przypadkach możliwe jest małoinwazyjne usunięcie kamienia i przywrócenie drożności przewodu, co szybko poprawia komfort oraz zmniejsza ryzyko kolejnych epizodów.

W Centrum Medycznym Remedic w Krakowie możesz sprawnie skonsultować objawy z doświadczonym specjalistą z otolaryngologii, wykonać niezbędną diagnostykę (w tym badanie USG, jeśli będzie wskazane) i otrzymać jasny plan leczenia. Zapraszamy do umówienia wizyty!

Czym jest kamica ślinianek?

Kamica ślinianek (sialolithiasis) jest najczęstszą przyczyną mechanicznej niedrożności dróg ślinowych, a najczęściej dotyczy ślinianki podżuchwowej i jej przewodu wyprowadzającego (przewodu Whartona). Złóg w świetle przewodu utrudnia odpływ śliny, co prowadzi do typowych dolegliwości: okresowego obrzęku i bólu w okolicy podżuchwowej, nasilających się szczególnie podczas jedzenia („kolka ślinowa”), a w przypadku wtórnego zakażenia – do cech zapalenia ślinianki (ból spoczynkowy, tkliwość, gorączka, ropna wydzielina z ujścia przewodu). Utrzymująca się obturacja sprzyja nawrotom stanu zapalnego, włóknieniu miąższu i pogorszeniu funkcji wydzielniczej gruczołu, dlatego w odpowiednio dobranych przypadkach wskazane jest usunięcie złogu i przywrócenie drożności przewodu.

Usunięcie kamienia z przewodu Whartona to procedura laryngologiczna wykonywana w obrębie dna jamy ustnej, której celem jest eliminacja przeszkody oraz zachowanie czynnej ślinianki. W zależności od lokalizacji, wielkości i ruchomości złogu stosuje się techniki małoinwazyjne (wydobycie przez ujście przewodu lub po poszerzeniu ujścia) albo nacięcie przewodu nad kamieniem (sialolitotomia) z ewentualnym zaopatrzeniem przewodu, aby zmniejszyć ryzyko zwężenia po zabiegu. Współczesne postępowanie dąży do leczenia oszczędzającego gruczoł – z priorytetem zachowania funkcji wydzielniczej i ograniczenia nawrotów.

Na czym polega zabieg?

Po kwalifikacji i omówieniu zgody pacjent zajmuje miejsce na fotelu zabiegowym. Dno jamy ustnej oraz okolica ujścia przewodu Whartona są znieczulane miejscowo (zwykle preparat powierzchniowy oraz znieczulenie nasiękowe). Lekarz identyfikuje ujście przewodu podjęzykowego, a następnie lokalizuje złóg palpacyjnie i/lub w oparciu o wcześniejszą diagnostykę obrazową.

Jeżeli kamień znajduje się dystalnie (bliżej ujścia przewodu) i jest dostępny, możliwe jest jego wydobycie przez ujście po delikatnym poszerzeniu przewodu. W przypadku złogu bardziej proksymalnego lub większego, wykonuje się precyzyjne nacięcie przewodu bezpośrednio nad kamieniem i usuwa się go w całości, dbając o zachowanie ciągłości tkanek i drożności przewodu. W wybranych sytuacjach zakłada się szwy lub stosuje techniki zapobiegające zwężeniu (np. odpowiednie uformowanie ujścia/zaopatrzenie przewodu). Po usunięciu złogu ocenia się drożność i wypływ śliny, a pacjent otrzymuje zalecenia pozabiegowe. Zabieg jest zwykle ambulatoryjny, a czas procedury zależy od położenia i rozmiaru kamienia.

Ryc. Kamień w przewodzie wyprowadzajacym prawej ślinianki podżuchwowej widoczny w badaniu TK (a). Kamień widoczny u pacjentki w przewodzie wyprowadzajacym (b). Nacięcie przewodu wyprowadzającego i wyłuszczenie kamienia (c). Kamień widoczny po usunięciu (d).

Wskazania

objawowa kamica przewodu wyprowadzającego ślinianki podżuchwowej (ból i obrzęk nasilające się przy posiłkach),
nawracające epizody zapalenia ślinianki podżuchwowej związane z niedrożnością przewodu,
utrwalona lub postępująca niedrożność z ryzykiem uszkodzenia funkcji gruczołu,
nieskuteczność leczenia zachowawczego (nawodnienie, sialogogi, masaż, leczenie przeciwzapalne/antybiotykoterapia w razie zakażenia).

Przeciwwskazania

brak zgody pacjenta lub przeciwwskazania do zabiegu w trybie ambulatoryjnym (stan ogólny, niewyrównane choroby),
aktywne, ciężkie zakażenie z ropniem wymagające w pierwszej kolejności leczenia przeciwzapalnego i ewentualnego drenażu,
zaburzenia krzepnięcia bez możliwości korekty lub nieustalone postępowanie z lekami przeciwkrzepliwymi/przeciwpłytkowymi,
niejasna etiologia dolegliwości lub podejrzenie procesu nowotworowego (wymaga odrębnej diagnostyki),
kamień o lokalizacji i charakterystyce wymagającej innej metody (decyzja po badaniu i obrazowaniu).

Przygotowanie do zabiegu i badania uzupełniające

Kwalifikacja obejmuje wywiad (charakter dolegliwości, nawroty obrzęku, objawy infekcji, stosowane leki), badanie jamy ustnej i palpacyjne badanie przebiegu przewodu Whartona. W razie potrzeby wykonuje się badania obrazowe – najczęściej ultrasonografię okolicy podżuchwowej i dna jamy ustnej, a w sytuacjach niejednoznacznych tomografię komputerową lub inne metody oceny dróg ślinowych. Przy podejrzeniu zakażenia ocenia się wskazania do antybiotykoterapii przed zabiegiem. Postępowanie z lekami przeciwkrzepliwymi ustala się indywidualnie. W dniu procedury zaleca się dobre nawodnienie, lekki posiłek i zachowanie higieny jamy ustnej.

Rekonwalescencja po zabiegu

Po usunięciu kamienia możliwy jest przejściowy ból, obrzęk dna jamy ustnej oraz niewielkie krwawienie kontaktowe. Zwykle zaleca się dietę miękką przez 1–2 dni, odpowiednie nawodnienie, płukanie jamy ustnej zgodnie z zaleceniem oraz unikanie drażniących potraw (bardzo gorących, ostrych). Często rekomenduje się delikatny masaż okolicy ślinianki oraz stosowanie sialogogów (substancji pobudzających wydzielanie śliny), aby wspierać drożność przewodu. W razie wskazań stosuje się leczenie przeciwbólowe i/lub antybiotyk. Kontrola pozabiegowa służy ocenie gojenia, drożności przewodu i ustąpienia objawów.

Skuteczność zabiegu

Usunięcie złogu z przewodu Whartona u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów zwykle prowadzi do szybkiej redukcji dolegliwości bólowych i ustąpienia obrzęków okołoposiłkowych, zmniejsza ryzyko nawrotowych zapaleń oraz pozwala zachować funkcję ślinianki podżuchwowej. Ostateczny efekt zależy od wielkości i lokalizacji kamienia, stopnia przewlekłych zmian zapalnych oraz przestrzegania zaleceń dotyczących higieny i nawodnienia.

Możliwe dolegliwości i powikłania

Najczęstsze są łagodne i przemijające: ból, obrzęk, niewielkie krwawienie, tkliwość w dnie jamy ustnej. Rzadziej mogą wystąpić: zakażenie, zwężenie przewodu (stenoza) z nawrotem objawów, tworzenie blizny lub nawrót kamicy. Ze względu na sąsiedztwo struktur nerwowych w obrębie dna jamy ustnej możliwe są przejściowe zaburzenia czucia, jednak ciężkie powikłania występują rzadko przy właściwej technice i kwalifikacji. Objawy alarmowe to narastający obrzęk, gorączka, ropna wydzielina, trudności w połykaniu lub oddychaniu oraz krwawienie utrzymujące się – w takich sytuacjach wskazany jest pilny kontakt z lekarzem.

Kontrola po zabiegu i dalsze postępowanie

Pierwszą kontrolę planuje się zwykle po kilku–kilkunastu dniach (ocena gojenia i drożności), a w razie skłonności do nawrotów omawia się czynniki ryzyka (odwodnienie, choroby przewlekłe, leki zmniejszające wydzielanie śliny) oraz profilaktykę. W wybranych przypadkach wskazana jest dalsza diagnostyka przyczyn nawracającej kamicy.

Konsultacja i kwalifikacja w Centrum Medycznym Remedic

dzieci i dorośli polski, angielski

Poznaj specjalistę

FORMULARZ KONTAKTOWY

Umów wizytę

Imię i nazwisko *

Numer telefonu *

E-mail *

Specjalista *

Preferowana data wizyty *

Treść wiadomości * Wyślij swoje badania specjaliście Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z naszą polityką prywatności w celu wysłania informacji handlowej. Podanie danych osobowych jest dobrowolne. Zostałem poinformowany, że przysługuje mi prawo dostępu do swoich danych, możliwości ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania. Administratorem danych jest Remedic sp. z o.o. ul. płk. Francesco Nullo 30/LU2, 31-543 Kraków KRS:0001107899‬ NIP:675-179-94-26.